Lekomania, choć czasami nieco ukryta w cieniu innych uzależnień, stanowi realne zagrożenie dla zdrowia psychicznego i fizycznego jednostki. W przeciwieństwie do narkotyków czy alkoholu, które często są głównym punktem dyskusji na temat uzależnień, leki mogą być uważane za „bezpieczniejsze”. Niestety, to mylne przekonanie może prowadzić do zaniedbania problemu lekomani.
Lekomania to poważny problem zdrowotny, który dotyka wiele osób na całym świecie. Może występować jako uzależnienie od różnych rodzajów leków, takich jak opioidy, benzodiazepiny czy leki przeciwbólowe. Osoby uzależnione od leków często niezdrowo polegają na nich, niezależnie od tego, czy mają na nie receptę, a ich życie staje się skomplikowane i uporczywie centruje się wokół zdobycia i stosowania substancji.
W tej sekcji dowiesz się, czym dokładnie jest lekomania, czyli uzależnienie od leków. Poznasz przyczyny tego problemu, objawy, jakie może powodować oraz jakie są dostępne metody leczenia.
Przyczyny i czynniki ryzyka lekomanii
Tutaj omówimy główne przyczyny i czynniki ryzyka lekomanii. Zwiększone prawdopodobieństwo uzależnienia od leków wiąże się między innymi z pewnymi osobowościami, chorobami psychicznymi, niewłaściwym stosowaniem leków czy współwystępowaniem innych uzależnień.
Czynniki ryzyka lekomanii mogą obejmować:
- Pewne osobowości, takie jak niepewność siebie, impulsywność, szukanie mocnych bodźców.
- Choroby psychiczne, takie jak depresja, lęki, zaburzenia dwubiegunowe, ADHD.
- Niewłaściwe stosowanie leków, np. samoleczenie, nadużywanie dawkowania lub czasu leczenia.
- Współwystępowanie innych uzależnień, takich jak alkoholizm czy narkomania.
- Fizyczne lub emocjonalne traumy w przeszłości.
- Środowisko społeczne, np. wpływ grup rówieśniczych z uzależnieniem od leków.
Względność tych czynników ryzyka może się różnić u różnych osób, ale ich obecność zwiększa ryzyko rozwoju lekomanii.
![](https://profilaktyka-problemowa.pl/wp-content/uploads/2024/03/lekomania-uzaleznienie-od-lekow-1024x683.jpg)
Objawy lekomanii
Objawy lekomanii mogą być zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Charakterystyczne symptomy są istotnym wskaźnikiem zależności od leków i skutków nadużywania medykamentów.
Objawy fizyczne:
- Wzmożona tolerancja na leki, czyli potrzeba coraz wyższych dawek
- Problemy ze snem, bezsenność lub nadmierna senność
- Zaburzenia apetytu, utrata lub wzrost masy ciała
- Problemy żołądkowo-jelitowe, bóle brzucha czy nudności
- Osłabiona odporność, nawracające infekcje
Objawy psychiczne:
- Trudności w koncentracji, problemy z pamięcią
- Nieuzasadnione wahania nastroju, drażliwość, agresja
- Depresja, lęk, niepokój
- Zmiany osobowości, utrata zainteresowania innymi aktywnościami
- Isolacja społeczna, problemy w relacjach interpersonalnych
Nadużywanie leków może prowadzić do poważnych konsekwencji. Skutki nadużywania medykamentów mogą obejmować rozwinięcie poważniejszych problemów zdrowotnych, upośledzenie funkcjonowania psychofizycznego, a nawet prowadzić do śmierci. Dlatego bardzo ważne jest jak najszybsze rozpoznanie objawów lekomanii i podjęcie odpowiednich działań terapeutycznych.
Metody leczenia lekomanii
Uzależnienie od leków jest poważnym problemem zdrowotnym, ale istnieje wiele skutecznych metod leczenia, które mogą pomóc osobom borykającym się z tą chorobą. Terapia uzależnień od leków obejmuje zarówno podejście farmakologiczne, jak i behawioralne, dążące do wsparcia procesu powrotu do zdrowia.
Jedną z metod leczenia lekomanii jest terapia farmakologiczna. Polega ona na zastosowaniu odpowiednich leków, które pomagają złagodzić objawy odstawienia oraz kontrolować głód i pragnienie substancji uzależniających. Tego rodzaju terapia może być szczególnie skuteczna w przypadku niektórych rodzajów lekomanii, takich jak uzależnienie od opioidów czy stymulantów.
![Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie czym-jest-zjawisko-lekomanii-1024x683.jpg](https://profilaktyka-problemowa.pl/wp-content/uploads/2024/05/image.jpeg)
Ponadto, terapia behawioralna może mieć duże znaczenie w procesie leczenia lekomanii. Skupia się ona na zmianie negatywnych wzorców myślenia i zachowania, które prowadzą do nadużywania leków. Może obejmować techniki takie jak:
- terapia poznawczo-behawioralna,
- terapia grupowa,
- terapia rodzinna
- czy terapia wspierająca.
Celem terapii behawioralnej jest nie tylko wyleczenie, ale również odtworzenie zdrowych relacji społecznych oraz umiejętności radzenia sobie z trudnościami i pokonywania pokus używania substancji uzależniających.
Dodatkowo, wsparcie psychologiczne i grupy samopomocowe odgrywają ważną rolę w procesie leczenia lekomanii. Spotkania z terapeutami i uczestnictwo w grupach samopomocowych, takich jak Anonimowi Alkoholicy, mogą być cennym źródłem wsparcia emocjonalnego i inspiracji dla osób walczących z uzależnieniem od leków. Spotkanie z innymi osobami, które przeżyły podobne doświadczenia, może pomóc w budowaniu silniejszego społecznego wsparcia i motywacji do powrotu do zdrowia.